Informacja dla przedsiębiorców którzy mają zarejestrowaną działalność w Polsce a większość prac wykonują poza granicami Polski.
Ośrodek Komisji Europejskiej dla Przedsiębiorców Enterprise Europe Network przy Staropolskiej Izbie Przemysłowo- Handlowej w Kielcach informuje o aktualnych przepisach dotyczących ubezpieczeń społecznych polskich przedsiębiorców świadczących usługi poza granicami Polski.
Jednoosobowi przedsiębiorcy, którzy wykonują przeważającą część swojej działalności poza granicami Polski nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom w Polsce. Fakt opłacania przez takiego przedsiębiorcę składek w Polsce może powodować przykre konsekwencje, w szczególności odmowę przyznania świadczeń emerytalnych na polskich warunkach. Korzystnej jest więc nie rejestrować firmy w Polsce, jeżeli świadczenia będą wykonywane stale w innym państwie członkowskim UE.
Wspólnotowe uregulowania obowiązujące w zakresie obligatoryjnych ubezpieczeń społecznych gwarantują obywatelom UE, w tym także indywidualnym przedsiębiorcom prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium więcej niż jednego państwa członkowskiego, podleganie ustawodawstwu tylko jednego kraju. Obowiązujące rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 stanowią, że osoba wykonująca w państwie członkowskim pracę na własny rachunek - podlega ustawodawstwu tego państwa. Znaczenie ma tutaj jedynie faktyczne miejsce wykonywania czynności wchodzących w zakres prowadzonej działalności, a nie siedziba przedsiębiorcy.
Od tej reguły istnieje jeden wyjątek określony w art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego: osoba wykonująca działalność na własny rachunek w danym państwie członkowskim, która wyjeżdża do innego kraju UE, aby realizować podobną działalność nadal podlega ustawodawstwu pierwszego państwa, ale tylko wtedy, gdy przewidywany czas pracy w innym państwie nie przekracza 24 miesięcy. Zatem polski przedsiębiorca będzie podlegał naszym ubezpieczeniom społecznym, jeżeli w innym kraju będzie prowadził działalność nie dłużej niż 24 miesiące.
Wyjątek ten dotyczy osób prowadzących znaczną część działalności na terytorium państwa, w którym ma swoją siedzibę. Jeżeli taka osoba chce płacić składki w kraju, w którym ma swoją siedzibę, to przez okres prowadzenia działalności za granicą powinna:
-
w kraju siedziby przedsiębiorstwa prowadzić działalność od pewnego czasu przed dniem, od którego zamierza zacząć świadczyć pracę na terytorium innego kraju;
-
w każdym okresie prowadzenia tymczasowej działalności w innym państwie członkowskim, spełniać w kraju, w którym ma siedzibę, wymogi konieczne do prowadzenia działalności pozwalające na jej ponowne podjęcie po powrocie.
Jeżeli przedsiębiorca prowadzi jednocześnie działalność na terytorium kilku państw UE, o właściwości jednego z nich w zakresie ubezpieczeń społecznych decyduje jego miejsce zamieszkania- pod warunkiem że znaczną część pracy wykonuje w tym państwie. Dla określenia czy znaczna część pracy jest wykonywana w danym państwie członkowskim, bierze się pod uwagę: obrót, czas pracy, liczbę świadczonych usług, lub dochód. Spełnienie tych kryteriów w proporcji mniejszej niż 25% oznacza, że znaczna część pracy nie jest wykonywana w danym państwie członkowskim.
Przykłady:
1. Przedsiębiorca ma zarejestrowaną działalność usługowa w Polsce. Jednak nie wykonuje usług w kraju, a wszystkie zlecenia otrzymuje z Niemiec i tam je realizuje. W tym przypadku przedsiębiorca nie podlega systemowi ubezpieczeń w Polsce, lecz w Niemczech.
2. Jednoosobowy przedsiębiorca ma zarejestrowaną działalność gospodarcza w Polsce. Od dłuższego czasu ją tu wykonuje. Ostatnio dodatkowo pozyskał zlecenie na wykonanie prac w Niemczech. W tej sytuacji mimo, że będzie świadczył usługi na terytorium Niemiec, będzie nadal podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu w Polsce, o ile przewidywany czas pracy na terytorium Niemiec nie przekracza 24 miesięcy. Zupełnie inaczej byłoby gdyby przedsiębiorca zaraz po zarejestrowaniu firmy wyjechał do Niemiec y tam świadczyć usługi. Wtedy bowiem podlegałby ustawodawstwu niemieckiemu w zakresie obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Przed dniem, od którego zaczął świadczyć pracę w Niemczech, nie prowadził działalności gospodarczej w Polsce.
3. Jednoosobowy przedsiębiorca ma zarejestrowaną działalność gospodarczą w Polsce, gdzie także opłaca obowiązkowe składki na ubezpieczenia, ale zakres działalności gospodarczej jest mniejszy w porównaniu z działalnością prowadzona przez niego w Niemczech. Liczba zrealizowanych zleceń na terytorium Niemiec, jak i kwota osiągniętych przychodów przekracza 25% ogółu działalności. W takim przypadku przedsiębiorca powinien zgłosić się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych w Niemczech.
Oprac. Wojciech Dawiec
Ośrodek Enterprise Europe Network
przy Staropolskiej Izbie Przemysłowo- Handlowej w Kielcach